O Saviñao

Parque artístico e natural

O Saviñao constitúe en si mesmo un auténtico museo arqueolóxico, ao mesmo tempo que unha terra de singular beleza natural. Dos seus máis de 10 dolmens resulta de especial interese o de Abuime, considerado un dos maiores de Galicia. Pola súa parte, dos máis de 27 castros repartidos pola súas terras cabe destacar os de Freán, Corbeixe e Vilatán.

Os numerosos cursos fluviais descenden dende alturas superiores aos 600m cara ao Miño conformando pequenas ribeiras montañosas ideais para a pesca. Os cotos existentes nos ríos Sardiñeira e Saviñao son especialmente recomendados para esta práctica pola excelente calidade das súas troitas.

Próxima ao Sardiñeira, a parroquia de Xuvencos acolle súa fermosa igrexa románica e a súa Torre, único resto dun castelo pertencente á familia dos Ulloa e derrubado durante as Guerras Irmandiñas. Sorte similar sufriu a Torre da Casa-forte da Candaira, na parroquia de Rebordaos. Próximas ás augas do Saviñao, encóntranse dúas xoias do románico galego: as igrexas de Seteventos e Marrube, ambas do século XII. A segunda conserva importantes pinturas góticas.

Terra de excelentes viños

No meandro que o Miño forma cerca de Escairón o viño é a forma de vida. A paisaxe de bancais tinxidos pola vide é particularmente atractivo nas ribeiras próximas a Diomondi. Alí existen varias bodegas dedicadas á elaboración dun dos Viños da Ribeira Sacra, o chamado da Ribeiras do Miño. As súas variedades principais de uva branca son o Godello e o Alvariño, mentres que entre as de tinto destacan a Mencía ou a Garnacha, entre outras.

Xa na Idade Media, os monxes dos mosteiros de Diomondi e do desaparecido de San Agustín, en A Cova, estaban dedicados á colleita dos excelentes caldos distas terras. Foi en boa parte grazas ao esmero monacal que o viño se converteu nun dos principais sectores da Galicia medieval e o seu comercio foi protagonista de excepción do tráfico fluvial entre os mosteiros e as poboacións ribeireñas. Na actualidade, cunha Denominación de Orixe recentemente creada, divisase un prometedor futuro para os cada día máis prestixiosos viños da zona.

Terra de mosteiros da Rivoyra Sacrata

O antigo mosteiro de San Vitorio de Ribas de Miño, do que tan só se conserva a súa igrexa románica, aparece estreitamente ligado ao eremitorio e ao castro situados nas súas proximidades. Pola súa parte, o de Santo Estevo de Ribas de Miño, aínda amosa orgulloso a súa esplendorosa igrexa románica, cuxo pórtico e rosetón atribuíronse máis dunha vez ao propio Mestre Mateo, autor do Pórtico da Gloria da Catedral de Compostela.

Seguindo o curso do Miño cara Diomondi, encontramos o antigo Mosteiro de San Pelaio de Diomondi, que foi en tempos un dos máis relevantes da Rivoyra Sacrata. A súa primeira noticia data do ano 954 e foi consagrado ao xove mártir galego Pelaio, sobriño do Bispo de Tui. Tras a súa decapitación en Córdoba, os restos do rapaz foron conservados como reliquias, chegando a noticia do martirio ás letras da benedictina alemana Roswitha..